﴿وَنَجَّيْنَاهُ وَلُوطًا إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا لِلْعَالَمِينَ﴾

Onu da Lut'u da, âlemler için bereketli kıldığımız topraklara ulaştırıp kurtardık.

Kur'an-ı Kerim meali Kral Fahd Mushaf-ı Şerif Basım Kompleksi
Kudüs Eski Şehri'nin havadan görünümü

Kudüs ve Eski Şehir

Halkının orada kalarak koruduğu şehrimiz. İşte surları, kapıları, mahalleleri ve simgeleri; bugün ona ne yapılmak istendiği ve halkıyla birlikte neler yaptığımız.

Eski ŞehirŞehrin %0,71'İKudüs'ün toplam alanı 125.156 km² içinde · deniz seviyesinden ~750 m yükseklikte
Sur3.662 mKanuni Sultan Süleyman'ın Roma surunun kalıntıları üzerine inşa ettirdiği sur · yüksekliği 11,6-12,2 m
Kapılar11 KapıYedisi Açık, Dördü Kapalı
Dünya Mirası1981'Den BeriEski Şehir ve surları UNESCO listesine alındı

Eski Şehrimiz

Taş surlar içinde bir kilometrekareyi geçmeyen bir alan; içinde Al-Aqsa Mescidi, kadim çarşılarımız ve yüzyıllardır sakinlerinin adını taşıyan mahallelerimiz bulunuyor. Burada oturan sadece bir evde yaşamaz; bir mekânı korur.

Bugünkü surları inşa eden sultan: Kanuni Sultan Süleyman 1535–1542 yılları arasında; yaklaşık 4,3 kilometre uzunluğunda, on ile on beş metre arasında yükseklikte ve otuz beş burçlu çoğu, saldırıya en açık olan kuzey surunda.

En Yeni Kapısı İse Yeni Kapı; 1887'de Sultan Abdülhamid II döneminde şehir ve komşu köy halkının girişini kolaylaştırmak için açıldı, 1948'de kapatıldı ve sonra yeniden açıldı.

Kalmak, Mücadelenin KendisidirOnarılan her Kudüs evi, sur içinde kalan her aile, şehrin hâlâ halkına ait olduğu anlamına gelir. Amaç, eski şehri sakinlerinden boşaltmaktır; orada kalmak ise cevabın kendisidir.
Kuzeyde: Şam Kapısı, Herod Kapısı ve Yeni Kapı.Batıda: Halil Kapısı, Kudüs Kalesi ve Halil Kapısı Çarşısı.Güneyde: Peygamber Davud Kapısı ve işgal kontrolündeki Mağribîler Kapısı.Doğuda: Esbât Kapısı ve mezarlığa açılan, kapalı Rahmet Kapısı.
Kudüs Eski Şehri'nden bir kare
Müslüman MahallesiHristiyan MahallesiErmeni MahallesiYahudi Mahallesi(eski adıyla Şeref Mahallesi ve Magrip Mahallesi)Mescid-i AksâKutsal Kabir KilisesiHan El-Zeyt ÇarşısıŞam KapısıHerod KapısıYeni KapıEsbat KapısıRahmet Kapısı (kapalı)Halil KapısıDavud Peygamber KapısıMagrip KapısıKuzey SurDoğuBatıGüney Sur

Eski Şehir Planı

Sur içindeki dört mahalle, kapılar ve simgeler. Konumları tanıtmak için bir çizim; mühendislik ölçümü değil.

Açık KapılarMağribîler Kapısı İşgal DenetimindeKapalı KapıMescid-i Aksa Harem Alanı

Dört Mahallemiz

Sur içindeki şehrin eski bir bölümlemesi; sınırları duvar değil, birbirine bağlı sokaklar ve çarşılardır.

Müslüman MahallesiŞehrin en büyük ve en kalabalık mahallesi, Şam Kapısı'ndan Mescid-i Aksa'nın kapılarına kadar uzanır; Memlük medreseleri ve eski çarşılar buradadır.
Hristiyan MahallesiŞehrin kuzeybatısında yer alır; Kutsal Kabir Kilisesi, manastırlar ve çarşılar buradadır ve burada Kudüslü Hristiyanlar yaşar.
Ermeni MahallesiŞehrin güneybatısındaki en küçük mahalle, Mar Yakup Manastırı çevresinde; sakinleri şehrin en eski topluluklarındandır.
Şeref MahallesiŞehrin güneyinde, sakinleri 1967'den sonra göçe zorlandı ve bölge "Yahudi Mahallesi" adı altında yeniden inşa edildi; Batı Duvarı'na bitişik Mağribîler Mahallesi de bu süreçte yıkıldı.

Sur Kapıları

Şehrin halkının ve ziyaretçilerinin girdiği yedi açık kapı; doğudaki Rahmet Kapısı ise yüzyıllardır kapalı. Her kapı, haritada bir işaret olmadan önce Kudüslülerin dilinde bir addır.

Konumlarını Haritada Görün ←
Şam KapısıKuzey · AçıkHerod KapısıKuzey · AçıkYeni KapıKuzeybatı · AçıkHalil Kapısı (Yafa Kapısı)Batı · AçıkPeygamber Davud Kapısı (Sion Kapısı)Güney · AçıkMağribîler KapısıGüney · İşgal DenetimindeEsbât KapısıDoğu · AçıkRahmet KapısıDoğu · Kapalı

Sur İçindeki Simgeler

Camiler, çarşılar, medreseler ve sebiller; ve haritadan silinen ama hafızadan silinmeyen bir mahalle.

Şehrin KalbiMescid-i AksaŞehrin güneydoğu köşesini kaplar; sokakları ve çarşıları ona yönelir; kapıları her gün namaz kılanların hedefidir.
Kuzey GirişiŞam Kapısı ve MerdivenleriSurun en tanınmış ve en hareketli kapısı; merdivenleri şehir halkının toplandığı bir meydandır; Han el-Zeyt Çarşısı buradan başlar.
ÇarşılarKattânîn ve Han El-Zeyt ÇarşılarıMemlük döneminden kalma çarşılar Şam Kapısı'nı Mescid-i Aksa'ya bağlar; buradaki dükkânlar Kudüslü aileler tarafından nesilden nesile devredilmiştir.
BellekMağribîler MahallesiBatı Duvarı'na bitişik eski bir vakıf mahallesi; şehrin 1967'de işgalinden sonra yıkıldı, sakinleri göçe zorlandı ve yerine bir meydan inşa edildi.
İlimMemlük MedreseleriMescidin kuzey ve batısını çevreleyen medrese ve ribatlar—Eşrefiye ve Tenkiziye gibi—bugün çoğu Kudüslü ailelerin meskenidir.
SurSur ve KaleKuleleriyle taş bir sur şehri çevreler; Halil Kapısı'nda Davud Kalesi olarak bilinen minaresiyle Kudüs Kalesi bulunur.

Eski Şehrimizle ne Yapılmak İsteniyor

Eski şehir halkı üzerindeki baskı her gün sürüyor; buldozerden önce idari ve hukuki biçimlerde:

Mahalleler İçinde YerleşimSur içindeki meskun evler arasına yerleştirilen sürekli korunan yerleşim odakları, komşuların hayatını değiştiriyor.
Yıkım ve Tahliye EmirleriMülkiyet davaları ile ruhsatsız inşaat bahanesiyle tahliye ve yıkım emirleri; ruhsat almak ise neredeyse imkânsız.
Vergiler ve CezalarEv ve dükkânlar üzerinde biriken vergiler aileleri ağırlaştırıyor, bazıları mecburen bölgeyi terk ediyor.
Restorasyona KısıtlamaEski evlerin restorasyonunun yasaklanması veya engellenmesi; evler yıpranıyor ve sakinlerinin önündeki tek çözüm evi terk etmek oluyor.
Çarşıların BoğulmasıKapatmalar, engeller ve ziyaretçi yollarının yönlendirilmesi Eski Şehir tüccarlarının geçim kaynağını kesiyor.
Anlatının DeğiştirilmesiTabelalar, turlar ve turistik rotalar şehri tek bir anlatıyla anlatıp İslami ve Arap tarihini siliyor.

Ayrıntılı sayılar ve tarihler, yayımlanmadan önce Kudüs'teki yetkili kurumlarla teyit edilir.

Şehrin Statüsü

Eski Şehir ve Mescid-i Aksa'yı barındıran Doğu Kudüs, 1967'den beri uluslararası hukuka göre işgal altındaki topraktır ve statüsünde herhangi bir değişiklik uluslararası olarak tanınmamıştır. Eski Şehir ve surları 1981'de UNESCO Dünya Mirası listesine, 1982'de ise tehlike altındaki miras listesine alınmıştır.

Dünya MirasıEski Şehir ve surları 1981'de UNESCO listesine alındı.
Tehlike Altındaki Miras1982'de tehlike listesine eklendi ve bugüne kadar çıkarılmadı.
Kudüs VakıflarıSurlar içindeki İslami kutsal mekânları yönetir ve restorasyonlarını denetler.

Kudüs Halkıyla Birlikte Rolümüz

Kudüslünün evinde kalması için çalışıyoruz: onarım, yardım, eğitim ve omuzlara yük olanın ödenmesi.

Kudüs'teki Tüm Projeler

Bir Kudüslüyü Evinde Sabit Kıl

Bağışınız sur içinde belirli bir eve ulaşır ve uygulanışına dair rapor size iletilir.

Zekâtınız Filistin Halkına Ulaşıyor

2.5%Maldan Verilmesi Gereken Zekât

Her cuma, Mescid-i Aksâ'da namaz kılan birinin sevabı sizin olsun

$15Koltuk
Bir
$750Otobüs
Tam

Aksa'ya Yolculuk
Her cuma namaz kılanları taşıyan otobüsler

﴿فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَنَا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ﴾

İkisinden ilkinin vakti gelince, üzerinize güçlü kuvvetli kullarımızı gönderdik; onlar evlerin aralarına girip araştırdılar. Bu, yerine gelmiş bir vaad idi.

Kur'an-ı Kerim meali Kral Fahd Mushaf-ı Şerif Basım Kompleksi
Kudüs'ü ve Aksâ'yı koruyacak Kur'ânî bir nesil yetiştirmek için

«Ibâden Lenâ» Projesi
Kudüs'ü ve Aksâ'yı koruyacak Kur'ânî bir nesil yetiştirmek için