Uluslararası Minber-i Aksâ Derneği

﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ﴾

Kulunu, kendisine bir kısım ayetlerimizi göstermek için bir gece Mescid-i Haram'dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa'ya yürütenin şanı ne yücedir. Şüphesiz O, her şeyi işiten ve görendir.

Kur'an-ı Kerim meali Kral Fahd Mushaf-ı Şerif Basım Kompleksi
Mübarek Mescid-i Aksa'nın surları içindeki maketi

Mübarek Mescid-i Aksâ

Allah'ın çevresini mübarek kıldığı mescidimiz; iki kıbleden ilki ve Peygamberimizin ﷺ İsrâ makamı. İşte sınırları, simgeleri ve bugün ona olanlar.

Alan144 Dönüm 100 m²Eski Şehir alanının altıda biri · Kudüs Vakıflar İdaresi
Kenarlar491 × 462 mBatı ve doğu; kuzeyde 310 m, güneyde 281 m
SıralamaÜçüncü MescidKendisine yolculuk yapılan mescitlerden; on altı ay boyunca iki kıbleden ilki
SimgelerYaklaşık 200 EserResmî rehber bunlardan 136 simgeyi belgeledi

Mescid-i Aksâ nedir?

Aksâ tek bir yapı değildir. Eski şehrimizin güneydoğu köşesinde surun çevrelediği her yer yaklaşık 144 dönüm. Bu surun içindeki her karış mesciddir.

Fotoğraflarda Gördüğünüz Altın Kubbe Kubbetü's-Sahra — avlunun ortasında; güneydeki kurşun kubbeli yapı ise Kıble Mescidi. İkisi de onun bir parçasıdır; birine tek başına «Aksâ» demek doğru değildir.

Bu Karışıklığa Dikkat«Aksâ» adını yalnız Kubbetü's-Sahra'ya veya yalnız Kıble Mescidi'ne indirgemek, insanların zihninde onun sınırlarını daraltır. Aksâ, bütün haremdir: suru, avluları, mescitleri ve kubbeleri.
Mescid-i Aksa'nın suru içinden havadan görünümü
Kuzey ve batı: Eski Şehir'deki mahallelerimize açılan revaklar ve kapılar.Güney: Kıble Mescidi, Mervanî Mescidi ve ardından güney suru.Doğu: Kidron Vadisi ve Rahmet Kapısı Mezarlığı'na bakan doğu suru.Ortada: Yükseltilmiş Sahra avlusu ve üzerinde Kubbetü's-Sahra.
Kubbetüssahra AvlusuKubbetüssahraSilsile KubbesiNamaz AlanıKıbliEski AksaNamaz AlanıMervaniKayıtbay SebiliKâs ŞadırvanıGavanime MinaresiEsbat Kapısı MinaresiSilsile Kapısı MinaresiFahriye MinaresiGavanime KapısıFaysal KapısıHıtta KapısıEsbat KapısıNazır KapısıHadid KapısıKattanin KapısıMathara KapısıSilsile KapısıMağaribe KapısıRahmet Kapısı (Kapalı)Güney Kapıları (Kapalı)Kuzey SuruGüney Suru · Kıble YönüBatı SuruDoğu Suru

Mescidin Planı ve Simgeleri

Sur içindeki simgelerin ve kapıların konumları. Yerleri tanıtmak için bir çizim; mühendislik ölçümü değil.

Namaz Kılanlara Açık KapılarMağribîler Kapısı İşgal DenetimindeKapalı KapılarDört MinareAvlu Seviyesinin Altındaki Namazgâhlar

Bizim İçin Neden bu Mertebede

Mertebesi Rabbimizin kitabında ve Peygamberimizin ﷺ sünnetinde sabittir; müslümanların her diyardan ona bağlılığı bunun üzerine kuruludur.

Anıldığı Kuran-ı Kerim﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ﴾Kulunu, kendisine bir kısım ayetlerimizi göstermek için bir gece Mescid-i Haram'dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa'ya yürütenin şanı ne yücedir. Şüphesiz O, her şeyi işiten ve görendir.İsrâ Sûresi: 1
İlk KıbleKıble Mescid-i Haram'a çevrilmeden önce ona doğru on altı ay kadar namaz kıldık.Siyer'de Sabit
Yeryüzüne Konulan İkinci MescitPeygamberimize (s.a.v.) yeryüzünde ilk kurulan mescidin hangisi olduğu soruldu, "Mescid-i Haram, sonra Mescid-i Aksâ" buyurdu.İttifak Edilen (Buhârî-Müslim)
Yolculuk Edilecek üç Mescitten ÜçüncüsüPeygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Yolculuk ancak üç mescide yapılır: Mescid-i Haram, şu mescidim ve Mescid-i Aksâ."İttifak Edilen (Buhârî-Müslim)
Peygamberimizin (s.a.v.) İsrâ ve MirâcıMirâc buradan gerçekleşti ve burada Peygamberimiz (s.a.v.) peygamberlere namaz kıldırdı.İsrâ ve Mirâc
Orada Namazın Sevabının KatlanmasıOrada kılınan namazın sevabının diğer mescitlere göre kat kat olduğuna dair hadisler vardır.Sünenlerde Rivayet Edilmiştir
Adını Taşıdığımız Minber

Selahaddin Minberi

Mescid-i Aksa minberi, insan elinin ortaya koyduğu en nadide eserlerden ve tarihin en meşhur minberidir yalnız mescide bağlılığıyla değil, Selahaddin Eyyubi dönemindeki kurtuluş hikâyesiyle de. Yerine konduğu günden 1969'da yakıldığı güne dek yaklaşık sekiz yüz yıl zafer ve izzetin simgesi olarak kaldı.

Sultan Nureddin Mahmud Zengi 563 H yılında Halep'in usta zanaatkârlarına onu Şam'da yapmalarını emretti kurtuluştan yirmi yıl önce ki Aksa geri alındığında yerine konsun. Nureddin onu yerinde göremeden vefat etti; ardından Selahaddin Yusuf Geldi, 27 Receb 583 H Cuma günü Beytülmakdis'i özgürleştirdi ve minberin getirilip Kıbli Camii'ne konmasını emretti.

Şu üslupla yapıldı: Geçme (Ta'şik)Tekniği: tek bir çivi ve tutkal olmadan birbirini tutan süslemeli ahşap parçalar; fildişi ve abanozla kakmalı ahşaptan, üzerinde Kur'anî ve tarihî yazılar hatibin minbere çıkarken sağında «Şüphesiz Allah adaleti ve ihsanı emreder» ayeti, solunda Nureddin'in adı, kapısında ustalarının adları.

12.000Geçme Parça Minberi Oluşturdu
6 mYüksekliği; alt genişliği dört metre, merdiveni bir metre genişliğinde
563 HNureddin Zengi'nin Emriyle Şam'da Yapıldı
1969 MMinber ve mescit 21 Ağustos'ta yakıldı
Yangına TanıklıkDr. İkrime Sabri— Mescid-i Aksa hatibi ve Uluslararası Minber-i Aksâ Derneği'nda Minber Emini; yangını bizzat inceledi faillerin birden fazla kişi olduğunu ve resmî himaye altında hareket ettiklerini söylüyor: yangın noktaları çoktu, halkın ulaşamayacağı derecede yanıcı maddeler kullanıldı ve asıl hedef, şehrin kurtuluşunu simgeleyen minberdi. Sabah yedide, insanların az olduğu saatte geldiler; Kudüs halkı kadın erkek, yaşlı çocuk toprak ve su taşımak için saf tuttu, işgal makamlarının yolu engellemesine rağmen Halil, Beytüllahim ve Ramallah'tan itfaiye araçları ulaşana dek.

Mescidin Simgeleri

Sur içinde mescid, kubbe, revak, sebil, mastaba ve kuyu olmak üzere iki yüzden fazla simge vardır. İşte en belirginleri.

Center of the MosqueThe Dome of the RockIt stands at the center of the raised Rock courtyard above the Noble Rock an octagonal building topped with a golden dome, its walls faced with blue tiles renewed in the Ottoman era. It is among the oldest Islamic buildings still standing today.Built:Under Abd al-Malik ibn Marwan, completed 72 AHLocation:The Rock courtyard, at the centre of the mosque grounds
South of the MosqueAl-Qibli Prayer HallThe large lead-domed building at the southernmost, qibla-facing end of the mosque the main hall for Friday and congregational prayer. Built in the Umayyad era, and rebuilt in succession by the Umayyads, Abbasids, Fatimids, Ayyubids, Mamluks and Ottomans.Area:About 4,000 m² · 80 × 55 m, with 11 doorsNotable feature:The mihrab, the minbar and Maqam al-Arba'in
South-eastAl-Marwani Prayer HallA vast vaulted hall on massive columns beneath the south-eastern corner of the mosque, part of the levelling that raised the mosque courtyard. It was cleared and prepared for prayer in the 1990s, becoming one of its largest halls.Location:Below the level of the south-eastern courtyardCharacter:Massive Stone Arcades and Arches
Beneath Al-QibliThe Old Aqsa MosqueA vaulted passage and prayer hall extending beneath Al-Qibli, ending at the Double Gate in the southern wall once an entrance for worshippers before the southern gates were closed.Connects to:Leads to the closed Double GateStatus:Opened for prayer during crowded times
East of the DomeThe Dome of the ChainA small open dome resting on marble columns directly east of the Dome of the Rock, among the oldest domes still standing in the mosque, used as a prayer spot and a place for sitting and teaching.Style:An open structure on columns, without wallsLocation:Adjoining the Dome of the Rock to the east
The Mosque's WallsThe Four MinaretsThe mosque has four standing minarets: the Bab al-Asbat minaret to the north, the Bab al-Ghawanima minaret to the north-west, the Bab al-Silsila minaret to the west, and the Fakhriyya minaret to the south-west. Most were built in the Ayyubid and Mamluk eras.Number:Four minarets on the northern and western wallsArchitecture:Ayyubid and Mamluk
The CourtyardsThe Arcades and Learning PlatformsStone arcades and vaults surround the Rock courtyard, and learning platforms are spread across the grounds, where teaching and memorisation circles have been held for centuries and are still used for lessons and retreat.Use:Study and memorisation circles, and gatherings of the murabitunExtent:Around the Rock courtyard and across the grounds
WaterThe Wells and FountainsThe mosque has thirty-seven wells collecting rainwater, and fountains for drinking and ablution, the most famous being the Mamluk-era Qaytbay Fountain west of the Rock courtyard, alongside the Cup Ablution Place between Al-Qibli and the Rock courtyard.Wells:37 wells · managed by the Jerusalem Waqf DepartmentMost notable:Qaytbay Fountain · the Cup Ablution Place
The SurroundingsThe Schools and ZawiyasAyyubid and Mamluk-era schools, hospices and zawiyas surround the mosque to the north and west, built to serve students and residents; many today are homes for Jerusalemite families adjoining the mosque walls.Era:Ayyubid and MamlukExamples:Al-Ashrafiyya · Al-Tankiziyya · Al-Umariyya schools

Mescidin Kapıları ve Surları

Mescidin kuzey ve batı surlarında kapıları vardır; bugün onu açıktır, geri kalanı yüzyıllardır kapalıdır ya da sonradan kapatılmıştır. Güney ve doğu surları ise tamamen kapalıdır.

Mağribîler Kapısı, işgalin denetlediği tek girişdir ve baskınlar oradan yapılır; namaz kılanlar ise diğer kapılardan girer.

Esbât KapısıKuzey · AçıkHıtta KapısıKuzey · AçıkFaysal KapısıKuzey · AçıkGavânime KapısıKuzeybatı · AçıkNâzır KapısıBatı · AçıkDemir KapıBatı · AçıkKattânîn KapısıBatı · AçıkMathara KapısıBatı · AçıkZincir KapısıBatı · AçıkMağribîler KapısıBatı · İşgal DenetimindeRahmet ve Tevbe KapısıDoğu · KapalıÜçlü, Çift ve Tek KapılarGüney · KapalıCenazeler KapısıKuzey · Kapalı

Mescidimizin Geçirdiği Dönemler

Before IslamThe Second Mosque on EarthBuilt forty years after the Sacred Mosque, its structure maintained successively by the prophets, peace be upon them.
15 AH / 637 CEThe Umarid ConquestUmar ibn al-Khattab entered Jerusalem peacefully and gave its people the Umarid Covenant, securing them and their churches.
72 AH / 691 CEConstruction of the Dome of the RockThe Dome of the Rock was completed under Abd al-Malik ibn Marwan, and Al-Qibli Prayer Hall was later built in the Umayyad era.
492 AH / 1099 CEThe Crusader OccupationJerusalem was occupied and the mosque converted into a church and stable, lasting about ninety years.
583 AH / 1187 CEThe Liberation by SaladinSaladin liberated Jerusalem after the Battle of Hattin, restored the mosque, and installed the minbar of Nur al-Din.
947 AH / 1541 CEThe Ottoman EraJerusalem's wall was renewed under Sultan Suleiman the Magnificent, and the Dome of the Rock was faced with tiles.
1967 CEThe Occupation of East JerusalemEast Jerusalem, containing Al-Aqsa Mosque, was occupied, and the Maghariba Quarter adjoining the Western Wall was demolished.
1969 CEThe Mosque FireFire was set in Al-Qibli Prayer Hall, consuming the historic minbar of Nur al-Din Zangi, later replaced.

Bugün Aksâ'da Yaşadıklarımız

1967'de Doğu Kudüs'ün işgalinden bu yana durmayan uygulamalarla karşı karşıyayız; en belirginleri:

Repeated İncursionsSettler groups enter via Bab al-Maghariba under armed protection and perform rituals in our courtyards.
Temporal and Spatial DivisionAttempts to allocate times and spaces inside the mosque to non-Muslims at the expense of worshippers.
Excavations Beneath the MosqueTunnels and excavations around and beneath it threaten its foundations and structure.
Entry Restrictions and ExpulsionsBarring categories of people from access, and expulsion orders against murabitun, staff and guards.
Restricting Restoration and MaintenanceObstruction of restoration work inside it, leaving damage in the buildings and arcades.
Emptying the surroundings of their peopleTaxes and demolition and eviction orders against Old City residents to displace them from the mosque.

Ayrıntılı sayılar ve tarihler, yayımlanmadan önce Kudüs'teki yetkili kurumlarla teyit edilir.

Mescidi Kim Yönetir

Mescid-i Aksa'yı Kudüs Vakıflar ve Mescid-i Aksa İşleri DairesiYönetir; restorasyon, bakım, ders halkaları ve muhafızlardan sorumlu kurumdur ve Kudüs'teki kutsal mekânlar üzerindeki Haşimi vesayeti altında çalışır. Bu sayfada mescidin alanı, eserleri ve kuyuları hakkında yayımlanan her şey onun verilerine ve resmî rehberine dayanır.

Kudüs Vakıflar DairesiMescidi yöneten, onarımını, bakımını ve ilim halkalarını denetleyen resmî kurum.
Mescid MuhafızlarıGirişi düzenleyen ve surlar içindeki eserleri koruyan Vakıflar personeli.
Hâşimî VesayetiKudüs'teki İslâmî ve Hristiyan kutsal yerlerin tarihsel himaye çerçevesi.

Aksâ'ya Hizmetteki Rolümüz

Kudüs'teki ekiplerimizle nöbet tutanları sabit kılıyor, namaz kılanlara hizmet ediyoruz; her biri kendi raporu olan belirli projelerle.

Kudüs'teki Tüm Projeler
Mescid-i Aksâ
Mescid-i Aksâ
Mescid-i Aksâ
Mescid-i Aksâ
Kudüs İçin Bir Minber OlalımVakfınız veya bağışınız belirli bir Kudüs projesine ulaşır ve uygulanışına dair rapor size iletilir.
$300

إنجازاتنا في المسجد الأقصى

Kudüs İçin Bir Minber Olalım

Vakfınız veya bağışınız belirli bir Kudüs projesine ulaşır ve uygulanışına dair rapor size iletilir.

Zekâtınız Filistin Halkına Ulaşıyor

2.5%Maldan Verilmesi Gereken Zekât

Her cuma, Mescid-i Aksâ'da namaz kılan birinin sevabı sizin olsun

$15Koltuk Bir$750Otobüs Tam

Aksa'ya Yolculuk

Her cuma namaz kılanları taşıyan otobüsler

Tam Otobüs BağışlaBir Koltuk Bağışla

İkisinden ilkinin vakti gelince, üzerinize güçlü kuvvetli kullarımızı gönderdik; onlar evlerin aralarına girip araştırdılar. Bu, yerine gelmiş bir vaad idi. — İsrâ Suresi: 5

«Ibâden Lenâ» Projesi

Kudüs'ü ve Aksâ'yı koruyacak Kur'ânî bir nesil yetiştirmek için

Bağış YapProjeyi Tanı